Dagen mellom mange daga

Illustrasjonsfoto: Scandinavian Stockphoto

Det slo meg at det ikkje var så lett å finne denne eine gode dagen som eg skulle skrive om. Ikkje det at eg manglar dagar eg synes er meningsfulle, utfordrande og som har humor, men ein enkelt dag var ikkje lett å skille ut. Så tenkte eg at dagane også er slitsomme. Dei krever noko av meg. Eg har ikkje det privilegiet at eg kjem utkvilt heim frå jobb. Det er alltid veldig travelt, og nokon gonger det eg opplever som negativt stress. Eg kom til at dette er sutring. Har eg nokon rett til å forvente at min jobb er akkurat det eg ønsker heile tida? Eg fann ei god pasienthistorie frå ein dag på jobben som eg tenkte å skrive om. Eg laga eit utkast og lot pasienten lese utkastet. Han lo så han rista, og så sa han nei. Syntes ikkje det passa i Utposten.

Krav. Er det riktig at vi stiller krav til kva arbeidet er? Kor hardt det er? Kor meiningsfullt det er? Eg får betalt for å jobbe; må eg ikkje også slite litt for betalinga? Eller kan eg i 2017 forvente at arbeidsdagen er på ein god kontorstol, flytande uhindra framover i tida uten motstand, frå kl 08.00 til 15.30? Eg savner å tenke kreativt i jobben min. Men kan eg egentlig håpe på ein jobb der eg kan det?

Far min hadde eit virke som utad framtona seg betydelig tyngre enn det eg har i dag. I perioden frå eg var åtte til 15 gjekk han tredelt, periodevis todelt vakt som overlege på Voss sjukehus. Etter dette dagpendla han mellom Voss og Bergen. Han utvikla i den tida ei eineståande evne til å sovne i alle tenkelige og utenkelige situasjonar. Kino, dagsrevyen, værmelding, sportsrevyen, foreldremøter, på ferja til og frå skirenn, det fekk ikkje hjelpe. Sat han stille og uforstyrra nokre minutt så sov han. Han klaga aldri på at han syntes jobben var tung. Han var glad når han kom heim til middag, eg hugsar han hadde god appetitt.

Endå verre var det nok med bestefar. Samtidig som far min var ein sliten overlege, var bestefar ein endå meir sliten pensjonert lege. Då far min var på samme alder som eg var den gongen hadde bestefar vært distriktslege på Aukra utanfor Molde aleine i fem år. Det samme distriktet er i dag delt i tre og det arbeider åtte–ni legar i full stilling. I denne perioden skal han ha hatt meir eller mindre uavbrutt vakt. Det hadde vore gjevt å få denne jobben, som han hadde til han ikkje klarte det lengre. Historiene han fortalte levna ingen tvil om at dette var høgdepunktet i eit langt legeliv. Då eg var på besøk sov bestefar lange middagslurar sittande med Tidsskrift for Den norske legeforening i fanget. I mitt barnesinn tenkte eg at han aldri hadde henta seg inn etter desse åra på Aukra.

Ironisk nok var det var i denne perioden av livet at eg sjølv bestemte meg for å bli lege. Det vil ikkje kunne være mulig å hevde at eg ikkje skjønte at det var ein slitsom kvardag. Heldigvis hadde eg sett at det var noko meir, eg hadde sett meininga i arbeidet, gløden dei to hadde, og tilliten folk hadde til dei. I tillegg var det djevelsk spennande, nesten like spennande som skiskyting.

Turnuslegane på sjukehuset ringte vår heimetelefon når dei skulle ha tak i bakvakt. Eg var snar til å svare telefonen på kveldstid; mumla «Bjørnstad», «muhum», «ja» til svar når dei fortalte om vanskelige kasus frå klinikken på lokalsjukehuset og lot dei alltid snakke ferdig før den ekte bakvakten måtte tilkalles. Å konferere med Bjørnstad jr. på telefonen var visstnok ei felle nye turnuslegar lett kunne gå i.

Eg har på mange måtar alltid forstått at den gode dagen på jobben måtte koste krefter; at eg ikkje kunne stritte mot å ta på meg nye arbeidsoppgåver, at det vil komme nye og nye og atter nye. Innimellom finnes det heldigvis gull sjølv for den mest udugelige gullgraver. Plutselig kan du forstå at folk har ein enorm tillit til deg. Du kan le som ein sjørøver saman med ein person du ikkje kjenner.

Den aller finaste arbeidsdagen? Eg er svak for natur. Når eg har legevakt hender det at eg kjem meg ut på oppdrag. Før jul for nokre år sidan skjedde noko eg aldri vil gløyme. Det var iskaldt og mørkt uten stjerner den natta, godt under minus 30. Eit lite snølag hjalp berre så vidt på lyset. Eg hadde jobba i dei små timane. Eg hadde treft flotte mennesker langt inne på fjellet i ei hytte innanfor Vingelen og hadde gjort den jobben ein lege på vakt kunne gjere. Då eg var ferdig kjørte eg nedover gjennom fjellbygda. Skydekket sprakk forsiktig opp og det var litt lysare. Konturar av kald soloppgang bak skyene. Forbi ei kirke med små lanterner og forbi barneskulen. Det var eit yrande liv ute på skuleplassen. I flomlyset på årets fyrste snø leika ungane ute i sprengkulden før skulen starta. Forbløffa kjørte eg sakte forbi og såg på dei. Kor glade dei var, og at ingen fraus. Dei fryda seg, lo så frostrøyken sto i skyer rundt dei.

Så kjørte eg heim til eit tomt hus, fyrte i ovnen og sovna i ein gyngestol – med Tidsskriftet i fanget.